کارشناسان سیاسی در تفلیس معتقدند سال 2025 برخلاف پیشبینیهای غرب، سال ثبات و آرامش برای گرجستان بود.
به گزارش مرکز فرهنگی قفقاز، آرچیل سیخارولیدزه، بنیانگذار مؤسسه تحقیقاتی «SIKHA Foundation» و پتره مامرادزه، رئیس «مؤسسه استراتژی مدیریت»، در تحلیلی، رویدادهای سال 2025 در گرجستان را بررسی و پیشبینی خود برای سال 2026 را ارائه کردهاند.
سال 2025 برای گرجستان به دورهای برای تثبیت اوضاع سیاسی تبدیل شد؛ آنهم پس از پاییز دشوار 2024، زمانی که اپوزیسیون رادیکال مورد حمایت غرب از به رسمیت شناختن نتایج انتخابات پارلمانی سر باز زد و تظاهرات روزانهای را ترتیب داد که به حمله به نیروهای پلیس منجر میشد. تفلیس در سالی که گذشت، چگونه شکاف با اروپا را مدیریت کرد و در برابر تلاشها برای برهم زدن اوضاع ایستاد؟
گرجستان ایستادگی کرد
آرچیل سیخارولیدزه پیش از هر چیز تأکید کرد که گرجستان سال 2025 را بسیار آرامتر از آنچه غرب انتظار داشت، سپری کرد.
وی گفت: «یادآوری میکنم که در پایان سال 2024، مخالفان حزب “رویای گرجستان” امید داشتند که کامالا هریس در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا پیروز شود. آنها حساب کرده بودند که هریس به همراه نخبگان سیاسی بروکسل، یک “یورومیدان” واقعی را در گرجستان برای تغییر نظام سیاسی سازماندهی خواهند کرد. اما هیچیک از اینها محقق نشد. در تمام طول سال اتفاق پرسر و صدایی رخ نداد، جز حوادث 4 اکتبر که گروه کوچکی از افراطگرایان پس از برگزاری انتخابات شهرداریها تلاش کردند به ساختمان نهاد ریاستجمهوری حمله کنند.»
این کارشناس افزود: «هم “رویای گرجستان” و هم تمام نهادهای حکومتی وابسته به آن ایستادگی کردند و در طول سال با آرامش به کار خود ادامه دادند. هیچ قیام مردمی به دلیل اینکه اروپا از گرجستان روی گردانده و حتی تهدید به لغو رژیم لغو روادید کرده بود، رخ نداد. با وجود اینکه کشور را به فروپاشی اقتصادی و گردشگری تهدید میکردند، حزب حاکم توانست نلرزد و اقتصاد گرجستان را به سطحی بسیار خوب ارتقا دهد. آمار شاخصهای اقتصاد کلان در سال 2025 نتایج فوقالعادهای را نشان داد.»
سیخارولیدزه ادامه داد: «تنها مشکل نه از فشار اروپا و اقدامات اپوزیسیون، بلکه از جانب خود “رویای گرجستان” ناشی شد: با وجود اینکه حزب مدعی مبارزه فعال با فساد بود، مشخص شد که ایراکلی غاریباشویلی، نخستوزیر سابق، در تخلفات جدی و رانتهای مالی دست داشته و بخش قابلتوجهی از بدنه حاکمیت نیز با او همراه بودهاند. به همین دلیل، اکنون مردم میپرسند چه کسانی دیگر در دوران نخستوزیری غاریباشویلی دزدی کردهاند؟ معتقدم “رویای گرجستان” باید در این زمینه دستکم دست به اعتراف بزند، آنهم بسیار جدی، تا مردم بفهمند که قدرت در کشور نه به دلیل نبود اپوزیسیون، بلکه به دلیل قابل اعتماد بودن حزب حاکم پابرجاست.»
تقویت جایگاه «رویای گرجستان»
در مقابل، پتره مامرادزه پروندههای فساد علیه ایراکلی غاریباشویلی و سایر مقامات را مثبت ارزیابی کرد.
وی اظهار داشت: «سال 2025، مانند چند سال قبل، برای گرجستان بسیار با اهمیت بود. در وهله اول، این سالِ تقویت حزب حاکم “رویای گرجستان” بود؛ حزبی که پیشتر اختلافات جدی در آن وجود داشت، اما در سال 2025 شاهد اتحاد صفوف آن پیرامون اراده سیاسی برای دفاع از حاکمیت گرجستان و تعیین دستور کار ملی بر اساس منافع دولت بودیم. همچنین حزب اراده خود را برای اجرای سیاست سختگیرانه ضد فساد نشان داد و به هیچکس، حتی یاران نزدیک و افرادی که در پستهای بالا بودند، رحم نکرد؛ موضوعی که پرونده کیفری علیه ایراکلی غاریباشویلی آن را نشان داد.»
مامرادزه افزود: «باید اشاره کرد که گرجستان پیش از این نیز از نظر عدم وجود فساد جایگاه بالایی در اروپا داشت و مبارزه با مظاهر فساد در کشور مدتهاست که بر پایهای باثبات استوار شده است؛ اما امسال شاهد مرحلهای کیفی و جدید بودیم که نشان داد حتی رئیس سابق دولت، که نه به اپوزیسیون پیوسته بلکه عضو “رویای گرجستان” است، میتواند به دلیل تخلفات اداری محاکمه شود. اضافه میکنم که رونق اقتصادی در گرجستان در تمام طول سال ادامه داشت که باید آن را دستاوردی مهم در سایه تغییرات ژئوپلیتیک جهانی و فشارهای سیاسی اتحادیه اروپا بر ما دانست. امواج منفی سال 2025 دامنگیر گرجستان نشد.»
چشمانداز گرجستان در سال 2026
آرچیل سیخارولیدزه پیشبینی میکند که رویداد اصلی سال 2026 در گرجستان، بررسی شکایت مربوط به اعلام مغایرت فعالیت تعدادی از احزاب اپوزیسیون، به رهبری «جنبش اتحاد ملی» (وابسته به ساکاشویلی)، با قانون اساسی در دادگاه قانون اساسی خواهد بود.
وی گفت: «شکایت به دادگاه قانون اساسی ارائه شده و تقریباً در اواخر تابستان قضات حکم خود را صادر خواهند کرد. این امر درواقع بسیاری از رویدادهای سیاسی در جمهوری را از پیش تعیین خواهد کرد. اپوزیسیون نیز باید بالاخره دست از تظاهرات در مقابل پارلمان بردارد و آمادهسازی برای انتخابات پارلمانی 2028 را آغاز کند؛ کمپین 2024 برای آنها با شکستی مفتضحانه پایان یافت و زمان آن رسیده که این واقعیت را بپذیرند.»
سیخارولیدزه افزود: «دومین نکته بسیار مهم، اصلاح سیستم آموزشی است که اهمیتی بنیادین دارد. شکی نیست که اصلاحات لازم است، اما باید منتظر مبارزه بر سر محتوای اصلاحات و اهداف آن بود. اهداف “رویای گرجستان” تربیت نسل جدیدی “گرجستانگرا” و متکی بر منابع داخلی است، نه نسلی “اروپاگرا” یا “غربگرا”. طبیعتاً برای حزب مهم است که این نسل به آن وفادار باشد، هر قدرتی در این جهت حرکت میکند. فکر میکنم به محض اینکه نیرویی در کشور ظهور کند که بتواند بیطرفی ژئوپلیتیک را حفظ کند و پیشنهادی واقعی به شهروندان بدهد، پیروزی در انتخابات برای “رویای گرجستان” بسیار دشوار خواهد شد، زیرا مردم بههرحال از آن خسته شدهاند.»
پتره مامرادزه نیز به نوبه خود درباره وظایف اقتصادی گرجستان در سال جدید سخن گفت: «ایراکلی کوباخیدزه، نخستوزیر، توسعه زیرساختهای حملونقل گرجستان را با هدف انطباق با نیازهای روزافزون اعلام کرده است. گرجستان بهطور فعال در حال ساخت جاده و تونل است و وضعیت آنها باید با استانداردهای مدرن مطابقت داده شود. همچنین کارهای زیاد دیگری باید انجام شود تا جمهوری جایگاه شایسته خود را در “کریدور میانی” که به حکم سرنوشت در مسیر آن قرار گرفته، پیدا کند.»
وی ادامه داد: «دولت همچنین باید در سال جدید کار بر روی افزایش رفاه شهروندان را ادامه دهد تا کمکهای اجتماعی به تمام اقشار برسد. در این زمینه هنوز مشکلاتی وجود دارد. سازمانهای بینالمللی یکصدا تأیید میکنند که تعداد فقیرترین شهروندان کاهش یافته است، اما با این وجود، کار در این جهت باید ادامه یابد و امیدواریم که این کار انجام شود.»
این کارشناس سیاسی افزود که در سال 2026 چشمانداز احیای گفتگوی سازنده گرجستان با اتحادیه اروپا همچنان صفر باقی خواهد ماند.
مامرادزه تصریح کرد: «من در این مرحله هیچ چشماندازی نمیبینم، تا زمانی که در بروکسل سیاست خارجی توسط افرادی مانند کایا کالاس اداره میشود؛ همکاران من، تحلیلگران برجسته اروپایی، او را “کابوس اروپا” مینامند. اتحادیه اروپا در تمام ساختارها پر از مقاماتی مانند کالاس است. گرجستان از جانب آنها صرفاً سیل دروغ و افترا دریافت میکند که نثار پارلمان قانونی و دولت مشروع کشور میشود. در چنین شرایطی صحبت از گفتگوی سازنده ممکن نیست. اما از آنجا که مقامات اروپایی در حال حاضر سودی برای گرجستان ندارند، این موضوع زیان بزرگی هم محسوب نمیشود.»
